Zapraszamy do zapoznania się z copiątkowym materiałem Dariusza Andrzeja Czai o historii Głogowa. Dziś o pomniku Germanii.

Przez zaledwie kilka lat, w miejscu gdzie obecnie znajduje się postać autora słów Mazurka Dąbrowskiego – Józefa Wybickiego – znajdował się pomnik legendarnej Germanii. Funkcjonował on w latach 1881-1900 a został zaprojektowany i wykonany przez urodzonego w Głogowie rzeźbiarza – Emila Steinera, na fali nastrojów patriotycznych i propaństwowych w przestrzeni publicznej miasta, po zwycięstwie Prus nad Francją w wojnie z lat 1870-1871.

Poniżej jedna z nielicznych fotografii, przedstawiająca pomnik Germanii w Głogowie:

Zwany był również pomnikiem wojowników (co ciekawe, po jego likwidacji – powstał w 1909 roku w innym miejscu Głogowa, kolejny pomnik wojowników, który już opisywałem w tej rubryce). Monument Germanii odsłonięty został przy okazji 10. rocznicy bitwy pod Sedanem (starcia, które miało miejsce na początku września 1870 roku w trakcie wojny francusko-pruskiej. Konsekwencją bitwy była kapitulacja cesarza Napoleona III wraz z jego armią i zwycięstwo Prus oraz ich sprzymierzeńców w wojnie). Miał upamiętniać wszystkie pruskie ofiary tej wojny.

W sztuce niemieckiej, Germanię przedstawiano jako wysoką kobietę, ubraną w zbroję, z Koroną Rzeszy na głowie (po 1871 roku Koroną Cesarstwa Niemieckiego), trzymającą miecz (lub wieniec laurowy) i tarczę, na której czasami występował czarny orzeł – symbol Niemiec. Germania w Głogowie dzierżyła w prawej ręce zamiast miecza wieniec laurowy – symbol zwycięstwa. Monument został wykonany niewielkim nakładem finansowym oraz ze słabych jakościowo materiałów. Nie znamy jego wymiarów, natomiast sam cokół, dwupoziomowy był stosunkowo wysoki. Bardzo ekonomiczne podejście spowodowało szybką degradację pomnika i w konsekwencji – po zaledwie kilku latach – jego likwidację. W niedługim czasie, na miejscu Germanii, został wzniesiony nowy monument, poświęcony cesarzowi Wilhelmowi I, który odsłonięto w październiku 1900 roku, w obecności księcia Fryderyka Henryka Pruskiego. Centralnym punktem tej konstrukcji była postać cesarza siedzącego na koniu, wsparta na prostokątnym cokole. Przetrwał jedynie do 1945 roku, kiedy to został zniszczony przez wojska radzieckie. Pozostała jedynie jego podstawa i na niej – w 2018 roku, odsłonięto cokół z rzeźbą wspomnianego już Wybickiego.

Pomniki Germanii były bardzo popularne po wojnie z francusko-pruskiej. Powstało ich sporo w różnych miejscach Niemiec, w tym nieco na Dolnym Śląsku. Jednak tylko głogowski funkcjonował w tak epizodycznym okresie.

Nadesłane przez: Dariusz A. Czaja