Robert Berndt – burmistrz i historyk Głogowa

Historia Głogowa Dariusz Czaja

Robert Berndt urodził się 6 lutego 1811 roku w Głogowie. Był prawnikiem, syndykiem, rajcą miejskim, pełnił też funkcję burmistrza Głogowa (będąc zastępcą nadburmistrza). Łącznie na urzędniczych stanowiskach przepracował pół wieku. Miał duży wpływ na to, że w połowie XIX wieku zapadła decyzja o rozbudowie Głogowa w oparciu o tereny na zachód od miasta. Powstała wówczas nowa dzielnica Rüster Vorstadt (Przedmieście Wiązów, obecnie rejon ulic: Elektryczna i Mickiewicza).

Mimo, że nie należał do żadnego ugrupowania parlamentarnego, w latach 1849-1852 został członkiem pruskiej Izby Reprezentantów okręgu legnickiego. Natomiast 24 listopada 1854 roku został powołany dożywotnio przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV na członka dworu pruskiego – Izby Panów (w jej skład wchodzili: książęta domu panującego, członkowie dziedziczni, członkowie dożywotni oraz przedstawiciele własności ziemskiej, miast i uniwersytetów).

Berndt był również historykiem i zajmował się historią swojego miasta, a szczególnie bliskie mu były dzieje głogowskich Żydów. W 1974 roku stworzył naukowy materiał o historii ludności żydowskiej w Głogowie, a następnie zasłynął z opasłych trzech tomów poświęconych losami miasta. Tom pierwszy (wydany w 1879) dotyczył historii Głogowa w czasach wojny trzydziestoletniej. Tom drugi (wydany w 1882) był kontynuacją i dotyczył dziejów miasta od końca wojny trzydziestoletniej do końca okupacji francuskiej Gross-Glogau w 1814 roku. Trzecia zaś część (wydana w 1886) dotyczyła czasów Głogowa w latach od 1815 do 1886 roku (czyli roku wydania tomu). W 1880 roku spod jego pióra wyszła jeszcze publikacja poświęcona historii Katolickiego Gimnazjum w Głogowie.

W swoich opracowaniach opierał się przede wszystkim na dostępnych mu archiwalnych urzędowych pismach, dokumentach, listach i rozkazach. Jako pierwszy informował o istnieniu najstarszego żydowskiego cmentarza w Głogowie. Jego historyczne publikacje stały się fundamentami dla przyszłych regionalistów, na czele z najbardziej znanym przedwojennym głogowskim popularyzatorze historii lokalnej – Juliusem Blaschke, który na podstawie dzieł Berndta wydał w 1913 roku swoją epokową monografię pt. „Geschichte der Stadt Glogau und des Glogauer Landes”.

Robert Berndt zmarł 1 stycznia 1888 roku i został pochowany w Głogowie.

Tekst: Dariusz Andrzej Czaja

Strona tytułowa pierwszego z tomów opisujących dzieje Głogowa, wydanego w 1879 roku.