W kolejnej części cyklu Historia Głogowa regionalista Dariusz Czaja przybliża nam sylwetkę prof. Tadeusza Kozaczewskiego, badacza średniowiecznych zabytków głogowskich.
Prof. Tadeusz Kozaczewski był przede wszystkim architektem oraz historykiem sztuki i urbanistyki. Urodził się w 1916 roku. Tuż po II wojnie światowej przybył z Warszawy do Wrocławia i tam rozpoczął karierę naukową. W latach 50. był głównym projektantem w Pracowni Urbanistycznej „Miastoprojekt-Wrocław” i opracował koncepcję odbudowy wrocławskich budowli: Pałacu Biskupiego, Domu Kurialnego oraz rozbudowy kościoła parafialnego na Psim Polu. Naukowo interesował się architekturą i urbanistyką dolnośląskich miast, głównie tych, które zostały zniszczone w czasie ostatniej wojny. Obok Wrocławia był to przede wszystkim Głogów, który badał łącznie kilkanaście lat.
W 1965 roku, podczas sesji naukowej w Głogowie, przedstawił efekty swoich dotychczasowych, trzyletnich wówczas prac architektoniczno-archeologicznych, prowadzonych w naszym mieście. A badał tutaj pozostałości średniowiecznych zabytków. Prace w Głogowie, z przerwami, prowadził aż do 1974 roku, a następnie rozpoczął opracowywać efekty swoich badań pod kątem przyszłej publikacji, jednak nie dane mu było ją wydać. Profesor, podsumowując prace prowadzone w Głogowie, notował m.in.: „Wyniki uzyskane w toku badań przyczyniły się walnie do zmiany poglądów w dziedzinie architektury i urbanistyki średniowiecznej Głogowa. Po raz pierwszy nastąpiło zetknięcie się z wieloma zabytkami, zupełnie dotychczas nieznanymi lub znanymi jedynie z nazwy”.
A jakie miejsca i zabytki zostały przez zespół wrocławskiego naukowca opracowane w trakcie badań prowadzonych w Głogowie? Na Ostrowie Tumskim była to oczywiście kolegiata oraz pozostałości średniowiecznych kościołów grodowych, które znajdują w krypcie romańskiej do dziś. Zbadano też w niewielkim stopniu pozostałości grodów: plemiennego Dziadoszan i piastowskiego (głównie wał obronny). Natomiast na lewym brzegu udokumentowano zamek i kościół św. Piotra a także fosę, odkrytą między tymi budowlami. Ponadto zbadane zostały kościoły: św. Mikołaja, św. Stanisława i klasztor franciszkanów oraz pozostałości średniowiecznych ceglanych murów obronnych.
Prof. Tadeusz Kozaczewski zmarł w 1992 roku. Dopiero w 2006 roku ówczesna PWSZ w Głogowie opublikowała jego badania w postaci publikacji pt. „Głogów średniowieczny do końca XIII wieku. Osadnictwo i architektura”.
Dariusz Andrzej Czaja
Znajdziesz nas na: