W tym tygodniu w cyklu „Historia Głogowa” Dariusz Andrzej Czaja przybliża nam związki Jana Cybisa z Głogowem.
Jan Cybis urodził się w 1897 roku we wsi Wróblin koło Głogówka na ziemi opolskiej. Z ziemią rodzinną był związany na całe życie a były to – jak mawiał – związki głębokie i serdeczne. Był cenionym malarzem i krytykiem sztuki. Przeciwstawiając się rzemieślniczemu traktowaniu malarstwa, współtworzył z Józefem Pankiewiczem grupę kapistów.
Co ciekawe, Jan Cybis związał też swoje życie z nadodrzańskim Głogowem, w którym to uczęszczał do gimnazjum i tutaj zdał również maturę w 1916 roku. Jeden z jego biografów pisze, że ze wszystkim edukatorów z głogowskiego gimnazjum najsilniej oddziaływał na młodego Cybisa zafascynowany francuską sztuką młody nauczyciel rysunku i gimnastyki – Hans Bloch, który wraz z wybuchem I wojny światowej został powołany do wojska i w trakcie jednej z bitew w 1914 roku poległ. Sam Cybis po latach wyznawał, że to właśnie głogowski nauczyciel zapoznał go z twórczością malarzy francuskich a szczególnie impresjonistów, którzy odegrali tak wielką rolę w formowaniu się jego własnych założeń twórczych. Na całe życie zapamiętał też powiedzenie nauczyciela Blocha, że kolor szary składa się z różnych kolorów nie szarych.
Następnie Cybis przebywał we Wrocławiu i Krakowie a już w latach dwudziestych wyjechał do Paryża, gdzie przebywał z grupą polskich malarzy i żył, ze względu na swój wysoki autokrytycyzm – w nędzy. W połowie 1931 roku wrócił do kraju. W 1943 roku osiadł w Warszawie, z którą związał się do końca swoich dni (zmarł w 1972 roku), lecz bardzo często odwiedzał rodzinny Śląsk Opolski.
Już w grudniu 1973 roku, w pierwszą rocznicę śmierci Jana Cybisa, Muzeum Śląska Opolskiego zorganizowało wystawę jego twórczości. Wystawa stała się początkiem koncepcji utworzenia muzeum artysty na terenie województwa opolskiego. Do tego czasu muzeum posiadało zaledwie dwa obrazy pędzla Cybisa ale już po kilkunastu latach, liczba ich przekroczyła 80 obrazów, ponad 520 szkiców i ponad 300 rysunków. Dodatkowo w 1976 roku w Głogówku otwarte zostało Muzeum Jana Cybisa. A obecnie jego dzieła znajdują się w wielu muzeach na terenie całego kraju.
Jan Cybis został wybrany na jedynego reprezentanta sztuki z regionu opolskiego do tzw. panoramy trzydziestolecia PRL, zorganizowanej w 1976 roku w Warszawie, w ramach której swój artystyczny dorobek prezentowały wszystkie województwa. Ówczesna opolska prezentacja nosiła tytuł: „Jan Cybis – wielki mistrz – syn ziemi opolskiej”. A i w Głogowie pamiętamy o związkach tego artysty z naszym miastem poprzez jedną z ulic na os. Kopernik, która nosi imię tego artysty.
Z kolei w 2023 roku, na ścianie jego dawnej szkoły, wcześniej kolegium jezuickiego czyli na kościele Bożego Ciała, odsłonięto tablicę poświęconą szkolnym latom Jana Cybisa. Okolicznościową płytę odsłonił syn artysty – Jacek Cybis.
Znajdziesz nas na: