W kolejnej odsłonie cyklu „Historia Głogowa” Dariusz Andrzej Czaja opowiada o Arnoldzie Zweigu – znanym pisarzu pochodzącym z naszego miasta.
Mało kto wie, że znany niemiecki pisarz, dramaturg i publicysta – Arnold Zweig urodził się w Głogowie. A przyszedł na świat 10 listopada 1887 roku w rodzinie żydowskiej. W latach 1894-1896 uczęszczał w Głogowie do szkoły, a wraz z wyjazdem całej rodziny do Katowic, tam ukończył gimnazjum. W wieku 19 lat podjął pierwsze próby literackie. Następnie studiował na wielu europejskich uczelniach. Uczył się m.in. filozofii, psychologii, historii sztuki i ekonomii politycznej we Wrocławiu, Monachium, Berlinie, Getyndze, Rostoku i Tybindze.
Odniósł sukces jako powieściopisarz. W 1912 roku wydał „Nowele o Klaudii”, gdzie objawił swój nieprzeciętny talent, który potwierdzał w kolejnych dziełach. Gdy wybuchła wielka wojna w 1914 roku, służył w niemieckiej armii, jednak ze względu na słaby wzrok, przydzielono go do oddziałów zabezpieczających i utrzymujących kolejowe linie komunikacyjne. Pod koniec konfliktu, został przeniesiony do Kowna, gdzie pracował w wydziale prasowym sztabu frontu wschodniego. Mimo, że nie służył w jednostkach frontowych, to i tak zebrał spore doświadczenia wojenne, co zresztą wyszczególnił w powieści z 1927 roku pt. „Spór o sierżanta Griszę” o Rosjaninie, straconym przez Niemców pod zarzutem dezercji. Książka ta przyniosła mu światową sławę, a w 1968 roku na jej podstawie, nakręcono we wschodnich Niemczech pełnometrażowy film; oraz w powieści z 1935 roku pt. „Wychowanie pod Verdun”,w której autor odnosi się do wojny z różnych perspektywie, nie tylko z okopów. Zarówno te, jak i inne jego opracowania, jako całość tworzyły wielotomowy cykl jego twórczości pod nazwą „Wielka wojna białych ludzi”, który powstawał przez ponad 30 lat.
Po puczu Hitlera w Monachium, Zweig w 1923 roku przeniósł się do Berlina, gdzie był redaktorem żydowskiego pisma pt. „Jüdischen Rundschau”. Doświadczenia wojenne spowodowały, że stał się też zadeklarowanym pacyfistą. W hitlerowskiej rzeczywistości, kiedy widział, że jego książki są publicznie palone, wyjechał do Francji, a następnie do Palestyny, gdzie wydawał pismo emigracyjne pt. „Orient”. Rozczarowany jednak syjonizmem, skłaniał się ku socjalizmowi. Po zakończeniu II wojny światowej, powrócił do Berlina, stając się filarem środowiska pisarzy NRD. Uczestniczył w Kongresach Obrońców Pokoju w Paryżu i Warszawie (1949 i 1950). Podczas zjazdu w stolicy Polski, wszedł w skład Światowej Rady Pokoju.
W swoich wspomnieniach i esejach często wracał do dzieciństwa spędzonego w Głogowie, twierdząc, że życie w nadodrzańskim mieście ukształtowało jego późniejszą postawę życiową. Jego żona również była głogowianką. Zmarł tuż po ukończeniu 81 urodzin, w listopadzie 1968 roku.
Materiał przygotował: Dariusz Andrzej Czaja
Znajdziesz nas na: