Na cmentarzu komunalnym przy ul. Świerkowej znajduje się pomnik ku czci zamordowanych Polaków, mieszkańców Kresów Południowo-Wschodnich II RP. Inicjatorem jego powstania było Koło Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów w Głogowie na czele z prezesem – Marianem Staszakiem. Członkowie stowarzyszenia, wsparci działaczami środowisk kresowych i kombatanckich, postanowili wybudować pomnik jako grób symbol, w hołdzie i pamięci ofiarom zbrodni kresowian, którzy zginęli z rok ukraińskich nacjonalistów. Już w 1998 roku pomysłodawcy wskazywali Plac Jana z Głogowa jako lokalizację pod jego budowę. Decyzją Zarządu Miasta Głogowa postanowiono umiejscowić monument na brzostowskim cmentarzu. Następnie opracowano projekt a jego autorami byli głogowscy architekci Leszek Link i Mendel Perczuk.
21 grudnia 2001 roku w Starostwie Powiatowym podpisano dokument, dotyczący powstania pomnika. Jego sygnatariuszami byli: Marian Staszak – prezes stowarzyszenia, Stanisław Suda – przewodniczący budowy pomnika oraz Henryk Ciemny – kamieniarz i wykonawca pomnika. 17 września 2002 roku w fundamencie wmurowano kamień węgielny z aktem erekcyjnym. Natomiast uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się w ramach przypadającej wówczas 60. rocznicy rzezi wołyńskiej – 21 czerwca 2003 roku. Akt odsłonięcia poprzedziło nabożeństwo odprawione przez księży: Janusza Idzika i Pawła Tokarczyka.
Pomnik wykonany jest ze strzegomskiego szarego granitu. Posiada formę koła o średnicy 5 m. wyłożonego kostką brukową, z głazem-krzyżem (wysokim na 3,10 m.) w centralnym jego miejscu. Wokół niego ułożono 9 granitowych obelisków (po 1,25 m. wysokości każdy). Na głównym widnieje napis: „W hołdzie pomordowanym w południowo-wschodnich województw II Rzeczypospolitej Polskiej przez zbrodnicze organizacje nacjonalistów UON-UPA oraz wypędzonych ze swej ziemi w latach 1939-1947”. Pozostałe płyty otaczające pomnik (wykonane przez firmę Granit z Leszna) zawierają nazwy województw, w których dochodziło do zbrodni.
Inwestycja kosztowała 50 tysięcy złotych a znaczną część sfinansowano z darowizn i ulicznych kwest wśród lokalnej społeczności. W zbiórki datków włączyli się harcerze Komendy Hufca w Głogowie. Zadanie dofinansowała też Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa z Warszawy. Gmina Miejska Głogów przekazała plac pod pomnik oraz sfinansowała wykonanie fundamentów, które wykonała głogowska firma „Sobota”. Sprzętem i materiałami wsparli budowę Marek Pruski i Adam Łątka.
Corocznie w lipcu odbywają się przy pomniku uroczystości związane z kolejnymi rocznicami ludobójstwa na Wołyniu.
Tekst i zdjęcie: Dariusz Andrzej Czaja

Pomnik ku czci zamordowanych Polaków. Stan obecny.

