Epoka brązu w okolicach Głogowa

Czy wiecie, gdzie w naszym mieście można znaleźć ślady epoki brązu?
slady-epoki-brazu-w-Glogowie.-historia-Glogowa.-16.02.2024r-5

Brąz na terenie Europy środkowej pojawił się ok 2200 r. p.n.e. Jest to stop miedzi z cyną lub innymi metalami lub pierwiastkami. Wraz z brązem pojawiło się odlewnictwo i kowalstwo. Narzędzia z brązu stopniowo wypierały kamienne i przyczyniły się do rozwoju innych dziedzin wytwórczości takich jak obróbka drewna. Metal zrewolucjonizował sposób prowadzenia wojen i zapoczątkował handel dalekosiężny. Niektóre wyroby brązowe stały się formą pierwotnego pieniądza.

W okolicach Głogowa pierwsza kultura epoki brązu zwana unietycką znana jest ze stanowisk grobowych i skarbów. Jeden z takich skarbów znaleziono w latach 70. podczas budowy zakładów dziewiarskich „Milana” (ul. Sikorskiego). Były to bransolety, spirale z drutu, siekierki i naszyjniki. Stanowiska tej kultury odkryto m.in. w Grębocicach, Kotli czy Kromolinie.

Pod koniec XVI w. p.n.e. ciała zaczęto chować pod kurhanami – stożkowymi mogiłami w formie kopca. Pojawiły się ufortyfikowane osiedla, zmieniła się kultura materialna i duchowa. W archeologii był to okres kultury przedłużyckiej. Pod koniec jej trwania ciała zaczęto palić. Oprócz Głogowa stanowiska tej kultury znamy m.in. z Kotli czy Rudnej.     

 W XIII w. p.n.e. wyodrębniła się nowa jednostka kulturowa, nazwana kulturą łużycką. Gospodarka opierała się na rolnictwie. Używano narzędzi takich jak motyki z rogu jelenia, sierpy, radła, żarna do mielenia zboża. Hodowano bydło, trzodę i pszczoły. Polowano na tury czy żubry, używając do tego łuków i oszczepów. Powstawały z reguły długotrwałe osady. Tworzyły je drewniane budynki z otwartym paleniskiem. Wewnątrz było legowisko, kloce do siedzenia i sprzęt gospodarczy.

U schyłku kultury łużyckiej zaczęto budować osady obronne (grody) z obawy przed coraz częstszymi najazdami Scytów i Kimerów. Fortyfikacje były otoczone wałem ziemnym z palisadą. Czasem również  fosą. Taki gród był m.in. w Dalkowie. W transporcie wodnym używano łodzi – dłubanek. Duże znaczenie miała Odra, która była jednym z odgałęzień „szlaku bursztynowego”.

Wierzono w kult słońca. Do grobów wkładano miniaturowe naczynka, figurki zoomorficzne, czy tzw. grzechotki, których funkcji nie sposób jednoznacznie wyjaśnić. Ciało zmarłego palono, a popioły wkładano do popielnicy wraz z kolejnymi drobnymi przedmiotami. Jedną dużą lub kilka mniejszych osad tworzyły rody złożone z jednej lub kilku rodzin. 30-40 rodów tworzyło plemię. Miewały one swoje obyczaje i stroje.

Do połowy V w. p.n.e. kwitnąca niegdyś kultura łużycka zanikła. Prawdopodobnie był to rezultat przenikania się nowych prądów ideologicznych. Upadek gospodarki i demografii mógł być spowodowany działalnością stepowych koczowników – Scytów. Wpływ mogły mieć też pogarszające się warunki klimatyczne, co powodowało zmiany w systemie gospodarowania i zmianie systemu osadnictwa.

Źródła: L. Lenarczyk: „Epoka brązu w okolicach Głogowa”, fotopolska.eu, lamus-dworski.tumblr.com, encyklopedia.pwn.pl, muzeumkepno.pl, W. Najgebauer