Dziś w serii „Historia Głogowa” Dariusz Andrzej Czaja przybliża postać – jaką był Richard Knötel – słynny głogowski malarz i ilustrator.
Richard Knötel urodził się 12 stycznia 1857 roku w Głogowie. Przeszedł do historii dzięki swoim ilustracjom, dotyczącym tematyki militarnej. Od najmłodszych lat wykazywał wielki talent plastyczny, był również znawcą umundurowania. W latach 1867-1876 pobierał nauki w głogowskim gimnazjum katolickim. Jego ojciec Augustin był nauczycielem, malarzem i pisarzem. Właśnie u jego boku Richard uczył się podstaw malarstwa. Wpływ na rozwój jego zainteresowań mieli też: nauczyciel rysunku August Senftleben oraz malarz batalista August Beck. Nie bez znaczenia była tu też wojskowa rola, jaką odgrywał Głogów– miasto-twierdza.
W wieku 23 lat Richard przeniósł się do Berlina, gdzie rozpoczął studia na tamtejszej Akademii Sztuk. Miał już w dorobku ilustracje w kilku czasopismach wojskowych. W trakcie studiów opracował rysunki do cenionego wówczas opracowania pt. „Die preussische Armee von den ältesten Zeinten bis zum Gegenwart”. A swoją wiedzę wojskową pogłębiał nie tylko teoretycznie, lecz brał również udział w manewrach wojskowych.
Jest autorem wielu publikacji, które do dziś są źródłem informacji o umundurowaniu wojsk z różnych epok. Opracował „Buch vom Deutschen Heere” (Książka o niemieckim wojsku), na łamach której znalazło się 150 jego ilustracji. Największą sławę przyniosło mu potężne opracowanie kart żołnierzy, liczące 18 tomów dzieło pt. „Uniformkunde” (Wiedza o mundurach). Na kartach opracował jednostki niemieckie, rosyjskie, francuskie. Kilka plansz poświęcił żołnierzom polskim, nie ustrzegł się jednak przy tym dość poważnych błędów merytorycznych. Inną jego cenną publikacją jest „Handbuch der Uniformkunde” (Podręcznik wiedzy o mundurach), w którym znalazło się ponad 1000 jego rysunków. Ponadto ilustrował wiele innych, również albumowo-wspomnieniowych opracowań, związanych zarówno z wojskowością jak i niemieckim rodem cesarskim. Miał przy tym wykazywać talent pisarski. Na przełomie XIX i XX wieku zwrócił się ku malarstwu. Wykonywał głównie na zlecenie (m.in. cesarza Wilhelma II) znaczną ilość obrazów batalistycznych.
A na początku swojej kariery opracował zbiór ilustracji rysowanych piórkiem i lawowanych tuszem, poświęconych epoce napoleońskiej w swoim rodzinnym mieście. Oryginał tych prac pt. „Groẞ Glogau in den Jahren 1806-14”, znajduje się w zbiorach miejscowego Muzeum Archeologiczno-Historycznego. Album ten rozpoczyna dedykacja: „Mojemu kochanemu ojcu na Święta Bożego Narodzenia 1877. Richard Knötel”. Reprint tej publikacji wydany został przez głogowskie muzeum w 2017 roku.
Richard Knötel zmarł 26 kwietnia 1914 roku i pochowany został na cmentarzu św. Mateusza w Berlinie.
Dariusz Andrzej Czaja
Znajdziesz nas na: