Tym razem Dariusz Andrzej Czaja przybliża nam historię fosy Fortu Gwiazda. Zapraszamy na kolejny materiał w ramach cyklu Historia Głogowa.
Trwa wyczekiwana od lat renowacja fragmentu fosy okalającej Fort Gwiazda (Stern). W ramach tej inwestycji są odrestaurowywane mury, które były już w bardzo złym stanie technicznym. Co ciekawe, odsłonięte zostały znajdujące się do tej pory w ziemi nowe (lecz znane sporej części zainteresowanych choćby z dawnych planów twierdzy) obiekty fortyfikacyjne. Prof. Grzegorz Podruczny wymienia tutaj odkrycie pozostałości zniszczonego blokhauzu placu broni, relikty kojca karabinowego oraz baterii flankującej nr 2. Obok remontu fosy, zabezpieczone zostały również nowe obiekty, które w przyszłości być może zostaną w jakiś sposób zagospodarowane. Powstaje tam także oświetlenie przy ścieżkach – zarówno obecnie tam się znajdujących, jak i tych, które powstaną wraz z odkryciem nowych obiektów.
Fort Gwiazda to pierwotnie szaniec, którego nazwa związana jest z wyglądem (ramiona skierowane były we wszystkich kierunkach, tworząc charakterystyczny kształt gwiazdy). Obiekt powstał w okresie wojen śląskich – w 1741 roku Głogów został zdobyty przez wojska pruskie i z inicjatywy króla Fryderyka II rozpoczęto modernizację twierdzy. Plan przebudowy twierdzy zaprojektował Gerhard Cornelius Walrave, który był zwolennikiem budowy fortów, szańców na przedpolach twierdzy. Odpowiednie miejsce pod budowę takiego szańca znaleziono na wschód od umocnień twierdzy w pobliżu Odry (dziś baza Intertransu). Budowa trwała w latach 1747-1749. Powstała wówczas kazamata dla ok. 200 żołnierzy. W pierwszej połowie XIX wieku nastąpiła przebudowa szańca, który odtąd nazywano fortem. Wybudowano w nim półokrągły plac z okalającymi go magazynami i koszarami. Kształt ten zachował się w dużej mierze do dziś.
Fragment fosy okalającej ówczesny fort (a w niej m.in. kaponiera, poterny i schrony pogotowia) jest obecnie remontowany przez Gminę Miejską Głogów. Co ciekawe, przez lata fosa ta wykorzystywana była do zajęć strzeleckich dla uczniów z ramach Przysposobienia Obronnego. W 2019 roku ekshumowano tam szczątki 19 niemieckich żołnierzy, biorących udział w walkach o miasto w 1945 roku. Zadanie to pilotowało stowarzyszenie „Pomost”, które od 25 lat zajmuje się poszukiwaniem i ekshumacją mogił niemieckich żołnierzy na terenie Polski i Europy.
Dariusz Andrzej Czaja
Znajdziesz nas na: