Zapraszamy na kolejny materiał z cyklu „Historia Głogowa”, przygotowany przez Dariusza Andrzeja Czaję. Tym razem opowie o staroście Janie Karnkowskim.
Urodzony w 1428 roku Jan Karnkowski był hetmanem wojsk zaciężnych, a w latach 1491-1498 pełnił funkcję generalnego starosty księstwa głogowskiego. Był synem rajcy krakowskiego i rotmistrza królewskiego Jana z Druszny i Karnkowa w ziemi dobrzyńskiej. Przysłużył się w kampaniach wojennych, toczących się w ówczesnej Europie. Służył u boku księcia Jana Olbrachta.
W 1491 roku książę Olbracht otrzymał (pod pewnymi warunkami) we władanie od swojego brata i króla węgierskiego Władysława Jagiellończyka księstwo głogowskie. Od razu mianował w nim Karnkowskiego na generalnego starostę. Ten – polityką terroru i nakładaniem kolejnych podatków wobec niemieckich mieszkańców Głogowa – żądał pieniędzy na cele obce głogowianom, nie tolerując przy tym uznawanej wcześniej miejskiej autonomii. Surowe i buńczuczne traktowanie głogowian przez starostę (otrzymał od mieszczan przydomek „Polak”) powodowało, że często dochodziło do buntów mieszkańców. Jedno z tych wydarzeń, w 1493 roku, omal nie skończyło się śmiercią wszystkich głogowskich rajców! Udało się ich uratować wyłącznie dzięki interwencji przyjaciela namiestnika – Ernsta von Tschammera, który wręcz wybłagał u Karnkowskiego zamianę wyroku śmierci na upokarzający rajców marsz na kolanach po ulicach Głogowa. Na śmierć skazano jednak burmistrza Marcina Arnolda, którego wyłączono z ułaskawienia.
Doszło również do czesko-węgierskiego buntu przeciwko namiestnictwu Karnkowskiego. Było to spowodowane tym, że Jan Olbracht, wbrew podpisanym wcześniej układom z Władysławem, nie zwrócił mu zgodnie z umową księstwa głogowskiego tuż po uzyskaniu przez Jana korony polskiej. Pod koniec 1498 roku ostatecznie księstwo głogowskie powróciło do Władysława, a ruch ten spowodował odwołanie Karnkowskiego z namiestnictwa. W ramach rekompensaty, otrzymał jednak od polskiego króla na własność zamek i miasto Koło z przyległościami oraz kasztelanię lędzką.
Jan Karnkowski zmarł w 1503 roku w Piotrkowie. Pochowano został w kaplicy Różańcowej kościoła dominikanów w Krakowie.
Materiał przygotował: Dariusz Andrzej Czaja
Znajdziesz nas na:
Zobacz też:
