O rządach Henryka III Głogowskiego

Dziś Dariusz Czaja pisze o Henryku III Głogowskim
Henryk III Głogowski na pociągu Kolei Dolnośląskich.

Henryk III Głogowski – (ok. 1260-1309) – syn księcia Konrada Głogowskiego i Salomei. Najpotężniejszy władca księstwa głogowskiego, rywalizował z Władysławem Łokietkiem o koronę polską. Przedwczesna śmierć Głogowczyka spowodowała, że królem ostatecznie został książę kujawski.

Henryk słynął z rządów twardej, ale sprawiedliwej ręki. Nad Głogowem objął samodzielną władzę po uzyskaniu pełnoletniości ok. 1278 roku. Za jego rządów, księstwo głogowskie, jak i stołeczny Głogów, zyskały na znaczeniu poprzez znaczny rozwój i bogactwo miasta. Mieszkali w nim Polacy, osadnicy niemieccy i Żydzi. Ludność polska zamieszkiwała głównie obszar jurydyki książęcej i kościelnej na Ostrowie Tumskim. W okresie załamywania się rządów czeskich w Polsce po śmierci Wacława II (1305) miasta wielkopolskie opowiedziały się zdecydowanie po stronie księcia głogowskiego. Progłogowskie sympatie mieszczaństwa wielkopolskiego wytłumaczyć można częściowo powiązaniami rodzinnymi patrycjatu miast tej dzielnicy, w sporej części wywodzącego się ze Śląska. Decydowały jednak głównie bliskie związki gospodarcze miast wielkopolskich z lepiej rozwiniętymi ośrodkami śląskimi, wśród których Głogów odgrywał istotną rolę. Z czasem jednak polityka Henryka, nawiązująca głównie do niemieckich wzorców, powodowała utratę popularności księcia w tej prowincji.

Ok. 1290 roku jako pierwszy władca w tej części Europy przeprowadził reformę monetarną i zaczął bić tzw. kwartniki o stałej zawartości srebra. Był nad wyraz hojny pod względem budowy kościołów parafialnych i klasztorów (m.in. magdalenek w Bytomiu Odrzańskim i klarysek w Głogowie). Tylko samą kolegiatę w Głogowie uposażył w szereg prebend (dwie prałatury, kanonię i trzy altarie). Natomiast jedną z altarii ufundował w intencji księcia; po jego śmierci w 1309 roku; pisarz i kapelan książęcy Mikołaj. Znane są liczne fundacje artystyczne Henryka III. Ufundował w kolegiacie posągi swoich rodziców: Konrada i Salomei. Rzeźba księżnej przetrwała do naszych czasów i dziś podziwiać ją można w Muzeum Archeologiczno-Historycznym.

Również żona Henryka III – Mechtylda, znana była z działalności charytatywnej, popierając duchownych i wspierając świątynie. W kolegiacie ufundowała dwa ołtarze św. Ducha i św. Jadwigi, a dla innych ołtarzy ustanowiła roczny czynsz dwóch kamieni wosku lanego.

Wizerunek Głogowczyka zdobi od połowy ubiegłego roku jeden z pociągów Kolei Dolnośląskich. W ramach historycznego projektu, pociągi w naszym województwie, otrzymały wizerunki władców polskich. Wśród nich nie mogło zabraknąć najwybitniejszego władcy Głogowa.

Źródło: Tekst – Dariusz Andrzej Czaja