Kim był Arnold Zweig?

Co łączy Arnolda Zweiga z Głogowem?
a.zweig-grob-z-alamy.de-w800-h600

Niemiecki pisarz pochodzenia żydowskiego, urodzony w Głogowie 10 listopada 1887 r. Po antyżydowskim bojkocie w Głogowie (1896 r.), jego rodzina przeniosła się do Katowic, gdzie ukończył gimnazjum. Następnie studiował filozofię, filologię nowożytną, germanistykę, historię i historię sztuki. Debiutował tomikiem „Nowele o Klaudii” w 1912 r. Trzy lata później został powołany do służby wojskowej. Początkowo reprezentował poglądy narodowo-pruskie, ale zmienił je pod wpływem I wojny światowej, w czasie której brał udział w walkach m.in. w Serbii, Belgii i pod Verdun. Stał się pacyfistą.

Po wojnie zamieszkał w Bawarii, jednak z powodu narastającego antysemityzmu w tym regionie, przeniósł się do Berlina, gdzie był redaktorem żydowskiego pisma Jüdischen Rundschau. W 1927 r. osiągnął światowy sukces powieścią „Spór o sierżanta Griszę”. Podobnie jak w innej jego głośnej powieści „Wychowanie pod Verdun”, zaakcentował tu swoją antywojenną postawę. Utwory te stały się ogniwami cyklu „Wielka wojna białych ludzi”, nad którym autor pracował ponad trzydzieści lat.

Po przejęciu władzy przez Adolfa Hitlera książki Zweiga zostały publicznie spalone. W 1933 r. zmuszony był opuścić Niemcy. Przez Czechosłowację i Szwajcarię dotarł do Francji. Ze względu na swoje syjonistyczne przekonania wyjechał do Hajfy, w ówczesnej Palestynie, gdzie z czasem zaczął skłaniać się ku socjalizmowi. W 1936 r. odebrano mu niemieckie obywatelstwo i skonfiskowano jego majątek. W 1943 r. napisał powieść „Topór Wandsbek”, w której opisał niemieckie społeczeństwo wyniszczone nazizmem i uwidocznił problemy ludzi w państwie totalitarnym.

W 1948 r. powrócił do Berlina Wschodniego. Po wojnie pełnił funkcje w aparacie władzy NRD i uczestniczył w ruchu pokojowym. Nadszarpnięte zdrowie i postępująca ślepota zmusiły go w latach 60. do stopniowego wycofania się z życia publicznego. W 1967 r. nie podpisał publicznego potępienia Izraela przez artystów i intelektualistów żydowskich z NRD w sprawie izraelsko – arabskiej wojny sześciodniowej. Zmarł 26 listopada 1968 r. i został pochowany w Berlinie, lecz nie spełniono jego woli o pochówku na cmentarzu żydowskim.



W NRD książki A. Zweiga były obowiązkowymi lekturami szkolnymi. Otrzymał wiele odznaczeń, m.in. Złoty Order Zasługi dla Ojczyzny. Był kilkukrotnie nominowany do literackiej, a także pokojowej Nagrody Nobla. W wydanych wspomnieniach i esejach często powracał do czasów dzieciństwa w Głogowie, podkreślając wagę przeżyć, które kształtowały jego późniejszą postawę życiową. Jego dom zbudowany w 1931 r., w Berlinie-Charlottenburgu, przy ulicy Kühler Weg 9, podlega dziś ochronie zabytków.

Źródła: lubimyczytać.pl, welt.de, biografie-niemieckie.pl, tezeusz.pl, alamy.de, glogow.pl