Kotla i jej historia

W Kotli znajdują się zabytki wpisane do rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa
Kotla_7625409 zajawka

Kotla (niem. Kuttlau) to wieś leżąca 10km na północ od Głogowa, zamieszkiwana przez ok. 1500 mieszkańców. Pierwsze wzmianki dotyczące miejscowości pochodzą z XIV w.

W XVIII w. ówczesna Kotla składała się z dwóch części: Górnej i Dolnej. Dolna należała do dóbr książęcych i mieściła na swoim terenie: pałac, folwark, kościół z zabudowaniami towarzyszącymi oraz karczmę, kilka wiatraków i miejsce targowe. Górna posiadała dwa folwarki, wiatrak, trzy karczmy oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze.

Około 1830 r. scalono kilka sąsiadujących ze sobą wiosek, dzięki czemu powstała rozległa miejscowość posiadająca własny przemysł i rzemiosło. Pełniła także funkcję osady targowej.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

– kościół parafialny pw. św. Marcina z XIV-XV w., XVIII w., 1930r.                                                                        

– zespół pałacowy                                                                                                                                             -dom nr 35 (d. nr 62), z XVIII w.                                                                                                                                        – -dom nr 137 (d. nr 95), z XVIII w.

Kościół św. Marcina pochodzi sprzed 1318 r. W formie gotyckiej budowli przetrwał do 1731 r. kiedy to strawił go pożar. Odbudowano go na bazie starych murów w stylu barokowym i niedługo potem kolejny raz został zniszczony przez Rosjan. Odbudowany i kilkukrotnie przebudowany istnieje do dziś.

Obok świątyni znajduje się kamienny krzyż wkomponowany w mur cmentarza kościelnego. Z krzyżem związana jest legenda. Według niej, w średniowieczu przy budowie wieży kościelnej pracowali ojciec z synem. Poróżnili się jednak w trakcie pracy i wywiązał się między nimi gwałtowny spór. Rozzłoszczony syn rzucił z wieży toporem w ojca, trafiając go w głowę i zabijając na miejscu. Krzyż ma upamiętniać to zdarzenie, a nocą w tym miejscu miał pojawiać się kot z gorejącymi oczami.

Pałac wzniesiony w połowie XVII wieku przez Johanna von Mullenau. W kolejnych latach był  przebudowywany (XIX i na początku XX w.) ale zachował swój pierwotny, barokowy charakter. W okresie PRL został przejęty przez PGR i w tym czasie sala reprezentacyjna służyła za magazyn zboża. Obecnie jest w rękach prywatnych.

W Kotli znajdował się także kościół ewangelicki. Powstał on na początku XIX w, a na początku XX w. dobudowano wieżę z zegarem. Po drugiej wojnie i opuszczeniu wsi przez ludność niemiecką, zaczął podupadać, aż wreszcie został wysadzony w 1961 r.

W powieści, związanego z regionem polskiego pisarza Edwarda Stachury, „Siekierezada albo Zima leśnych ludzi”, opartej częściowo na autentycznych wydarzeniach i postaciach miejscowość kryje się pod nazwą Hopla.

Źródła i foto: polska-org.pl, kotla.pl, kotlaactive.pl, facebook, H. Ostoia, I Rybka „Kotla. Studium historyczno-architektoniczne pałacu”, niederschlesien.info, W. Najgebauer.

Tekst: Centrum Informacji Turystycznej w Głogowie.