Pomnik Dzieci Głogowskich

Należy do jednego z głównych symboli Głogowa. Symbolizuje obronę miasta przez jego mieszkańców przed wrogim najeźdźcą. Ale i w czasach współczesnych toczyła się przy nim bitwa.
DGL News

Pomnik „Dzieciom Głogowa”, popularnie zwany Pomnikiem Dzieci Głogowskich, upamiętnia jedną z ważniejszych bitew Polaków w historii Polski. W tym roku mija 910 lat od słynnej Bitwy o Głogów w 1109 r., w której głogowianie dzielnie, i co najważniejsze – skutecznie, bronili grodu przed niemieckimi wojskami cesarza Henryka V. Niestety, zwycięstwo zostało okupione męczeńską śmiercią głogowskich jeńców (czy faktycznie były to dzieci do dziś toczy się spór).

W archiwaliach i dokumentach miejskich nie ma wzmianki o tym czy w późniejszych latach, czy nawet wiekach, były w jakiś sposób obchodzone uroczystości rocznicowe związane z tym wydarzeniem, ale z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że nie. Tym bardziej, że przez wiele setek lat Głogów do Polski nie należał. O bohaterskich obrońcach miasta sprzed wieków przypomniano sobie dopiero po II wojnie światowej. W 1966 r. w Głogowskim Towarzystwie Kultury (poprzednik Towarzystwa Ziemi Głogowskiej) zrodził się pomysł budowy pomnika upamiętniającego bitwę. Działo się to w roku obchodzonej w całym kraju 1000-letniej rocznicy powstania Państwa Polskiego. Powołany nawet został społeczny komitet budowy monumentu, ale niestety temat został zaniechany na kilkanaście następnych lat.

Powrót do inicjatywy nastąpił dopiero w 1977 r. za sprawą następcy GTK – Towarzystwa Ziemi Głogowskiej. Ponownie powołany został komitet budowy, zaczęto zbierać pieniądze i ogłoszony został konkurs na projekt przyszłego pomnika. Napłynęło 30 prac. Ostatecznie wybrany został projekt mieszkającego w Warszawie bułgarskiego rzeźbiarza Dymitra Petrowa Vacewa oraz Juliusza Woźniaka. Oczywiście wszystko działo się pod nadzorem legnickich władz wojewódzkich, a konkretnie Wojewódzkiego Obywatelskiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa
w Legnicy. Inwestycja w dużej mierze powstała dzięki ofiarności głogowian, spośród których rozprowadzane były specjalne „cegiełki”. Jako miejsce pod pomnik wybrano pusty plac pomiędzy zamkiem a fundamentami dawnego kościoła św. Piotra i średniowiecznymi murami. Uroczyste odsłonięcie nastąpiło 1 września 1979 roku. Wszystko szczegółowo zostało opisanie w „Gazecie Robotniczej”, która wyszła w przeddzień odsłonięcia pomnika. Przez następne lata monument nie pełnił głównej roli, jeżeli chodzi o obchody różnych świąt i rocznic. Takie wydarzenia zarezerwowane były przede wszystkim dla Pomnika Wdzięczności w Parku Słowiańskim.

Jednak w historii Pomnika Dzieci Głogowskich zapisało się jedno bardzo istotne zdarzenie. Miało ono miejsce 31 sierpnia 1982 r. W drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych przy pomniku odbyła się pokojowa manifestacja. Przybyło na nią kilka tysięcy głogowian, którzy przyszli po mszy św. odprawionej w kościele św. Klemensa. Niestety, gdy po złożeniu pod pomnikiem kwiatów tłum zaczął się rozchodzić, zza murów został zaatakowany przez oddziały milicji i ZOMO. Manifestację próbowano rozgonić za pomocą petard i gazu łzawiącego. W użyciu były również pojazdy z armatkami wodnymi. Milicyjna prowokacja stała się przyczyną zamieszek, które w Głogowie trwały do wczesnych godzin porannych następnego dnia. Ludzie zebrani przy pomniku przeszli pod budynek komitetu PZPP przy ul. Obrońców Pokoju i to w jego pobliżu toczyły się najcięższe walki.

Obecnie Pomnik Dzieci Głogowskich jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc na wytyczonej miejskiej trasie turystycznej. Monument przyciąga swoją uwagę nietypową sylwetką, symbolizującą taran wojenny oraz 2,5 metrowej wysokości płaskorzeźbą dzieci.

Autor tekstu: Dominik Tomasz Jeton, Wydział Promocji, Kierownik Centrum Informacji Turystycznej
Zdjęcia: MAH, Fotopolska, A. Wiśniewski, Dariusz Olszewski, „Gość Niedzielny”, Greg Sotchevka, K. Zawicki